Người ta thường có xu hướng nghĩ rằng mình đã bị trầm cảm khi trải qua những thời kì khủng hoảng, khó khăn trong cuộc sống, áp lực công việc, ốm đau, sinh con… bởi tâm trạng lúc này quá tồi tệ. Hoặc ngược lại, suy nghĩ rằng buồn chán, không hứng thú là những tâm lý rất thường của những người trưởng thành trong cuộc sống hiện đại, từ đó có những người đã âm thầm rơi vào trầm cảm mà không hay biết cho đến khi cơ thể vật lý rối loạn chức năng. Liệu đa số chúng ta có thực sự hiểu về bệnh này theo cách nó hay được nhắc tới gần đây?
Quyển sách “Vòng xoáy đi lên” của Alex Korb đã khai sáng cho người đọc về căn bệnh trầm cảm đang được nhắc đến rất nhiều trong cuộc sống hiện đại. Bởi bệnh trầm cảm không đơn thuần là những cảm xúc tệ như ta vẫn thường hiểu rất đơn giản về nó mà ở những giai đoạn trầm trọng, nó có thể khiến bạn lạc mất bản thân trong các căn bệnh thần kinh nặng nề như:
Rối loạn lo âu: Những người mắc trầm cảm thường có các triệu chứng lo âu đi kèm.
Bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ khác: Nghiên cứu cho thấy trầm cảm có thể là một yếu tố nguy cơ đối với các bệnh này, đặc biệt là ở người cao tuổi.
Các rối loạn tâm thần khác: Trầm cảm có thể làm nặng thêm các rối loạn như rối loạn giấc ngủ, rối loạn ăn uống và rối loạn tâm thần khác.
Tâm lý học ngày nay đã trở nên gần gũi hơn với chúng ta tuy nhiên nhiều hội chứng và căn bệnh tâm lý đều chưa được đánh giá đúng. Cần nhận định thêm rằng các bệnh tâm lý cũng giống như các bệnh thể chất vật lý khác, nó được chúng ta tích luỹ và hình thành trong quá trình sống của mình. Vì vậy việc thiết lập một cơ chế bảo vệ tâm lý khỏi bệnh tật cũng cần ta trang bị thêm kiến thức và hiểu biết.
Hai chữ “vòng xoáy” sớm cho chúng ta nắm được tinh thần truyền đạt trong nội dung quyển sách. Tác giả nói về trầm cảm như là một một vòng xoáy đi xuống nơi tăm tối, ở nơi đó bạn bị chìm sâu và kìm kẹp với những điều tiêu cực. Những cảm xúc tiêu cực không đồng nghĩa với trầm cảm nhưng nó có thể là những bước đầu tiên hình thành một vòng xoáy đi xuống. Với ngôn ngữ gần gũi và dễ hiểu, Vòng Xoáy Đi Lên giới thiệu một góc nhìn rất khoa học, mang tính vật lý chứ không hề trừu tượng về căn bệnh trầm cảm. Bằng cách lý giải nguyên lý vận hành của bộ não, cách thức các vấn đề được tạo ra tác giả cho người đọc hiểu được điều gì đang xảy ra với người đang ở trong trầm cảm. Cụ thể, cuốn sách giúp bạn hiểu rằng sự liên kết lỏng lẻo trong não bộ tạo ra các vấn đề trong đời sống của bạn như thế nào và ở chiều ngược lại não bộ phản ứng tích cực như thế nào với các hành động vật lý của bạn: một chút vận động, một giấc ngủ trọn vẹn, hay một lời cảm ơn đều có thể tạo ra tác động tích cực mà bạn không ngờ tới. Một loạt các thói quen dễ áp dụng – từ việc vận động nhẹ nhàng, cải thiện giấc ngủ, đến xây dựng lòng biết ơn có tác dụng cực kỳ mạnh mẽ trong việc xây dựng lại hệ thống não bộ. Điều này không chỉ giúp tinh thần tốt lên từng chút, mà còn tạo đà cho một “vòng xoáy” tích cực dần được hình thành. Đọc cuốn sách cho bạn hình dung ra đường đi nước bước trong não bộ của mình và dễ dàng đưa ra quyết định cho chiến lược hình thành một vòng xoáy đi lên cho chính mình.

Alex Korb, với nền tảng là một nhà thần kinh học, không viết về trầm cảm như một “tâm bệnh” khó nắm bắt. Thay vào đó, ông đưa người đọc đến với một góc nhìn đầy tính khoa học: trầm cảm có những cơ sở sinh lý, xuất phát từ các hoạt động của não bộ và cơ thể. Korb khéo léo giúp người đọc hiểu rằng vòng xoáy trầm cảm có thể bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt – như giấc ngủ không trọn, thói quen xấu, hay sự cô lập xã hội. Và ngược lại, thoát khỏi vòng xoáy này cũng bắt đầu từ những điều nhỏ bé, đơn giản.

Ngày nay nếu bạn quan sát trong đời sống, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp nhiều người xung quanh có biểu hiện sống co cụm trong thế giới riêng, khó giao tiếp, không thực sự tập trung, năng lượng uể oải, dễ bị kích động… Liệu đây có phải là lối sống thời đại không hay đó là những bước đầu tiên dẫn chúng ta vào những vòng xoáy cô độc và ốm đau về tinh thần? Có đôi khi chúng ta khó nhận ra rằng mình đang thả trôi theo một lối đi bất lợi cho bản thân hoặc nghĩ rằng việc thay đổi nằm ngoài khả năng. Vòng Xoáy Đi Lên không phải là quyển sách chứa phương thuốc thần kỳ để giải quyết căn bệnh trầm cảm nặng, nhưng đây là một cẩm nang đầy giá trị lý giải cho những con người thời đại đang đối mặt với áp lực, căng thẳng rằng có thể bạn đang âm thầm thiết lập cho mình một vòng xoáy nguy hiểm và bạn nên sớm thiết lập một lối sống tinh thần lành mạnh, một hệ thống phòng bị những căn bệnh tinh thần từ những điều nhỏ bé, đơn giản nhất.

Korb còn đặc biệt nhấn mạnh về lòng biết ơn – một khái niệm quen thuộc trong nhiều tôn giáo. Rõ ràng lòng biết ơn không chỉ giúp con người ta hướng thiện mà điều thú vị là khoa học cũng đã có những nghiên cứu chứng minh rằng lòng biết ơn làm giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và sức khỏe tinh thần. Khi mỗi ngày dành ra chút thời gian để ghi nhận những điều tốt đẹp xung quanh, chúng ta không chỉ cải thiện tinh thần mà còn kích thích các vùng não liên quan đến cảm giác tích cực. Nhìn nhận được rằng tâm trí và bộ não của mình không hề có vấn đề trầm trọng nào, nó vẫn đang chờ đợi sự huấn luyện tích cực từ bạn sẽ giúp bạn có thêm niềm tin về bản thân và động lực để xây dựng một công trình hướng đến tốt đẹp cho bản thân.
Vòng xoáy đi lên tên gốc là The Upward Spiral của tác giả Alex Korb đã nhận được sự đón nhận tích cực, đặc biệt ở các nước phương Tây, nhờ vào cách tiếp cận dựa trên khoa học trong việc quản lý và giảm thiểu trầm cảm. Kể từ khi ra mắt, cuốn sách đã bán được hơn 100,000 bản và được dịch sang nhiều ngôn ngữ. Điều này cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ từ độc giả đang tìm kiếm các công cụ thiết thực, dựa trên khoa học, để cải thiện sức khỏe tinh thần và giảm thiểu nguy cơ trầm cảm. Đây cũng là một tài liệu hữu ích khi bạn đang tìm hiểu về một lối sống tinh thần khoa học và lành mạnh cho bản thân.

Bài viết này thực sự rất ý nghĩa và đáng để suy ngẫm. Trầm cảm là một vấn đề nghiêm trọng mà nhiều người thường không nhận thức đúng mức. Tôi đồng ý rằng việc hiểu sâu về căn bệnh này là rất quan trọng để có thể đối phó và hỗ trợ người khác. Cuốn sách của Alex Korb dường như đã mang lại một góc nhìn khoa học và dễ hiểu về trầm cảm, điều này thực sự hữu ích. Việc nhấn mạnh vào những điều nhỏ bé như giấc ngủ và thói quen có thể giúp ngăn ngừa và vượt qua trầm cảm là một ý tưởng tuyệt vời. Tôi cũng thấy rằng lòng biết ơn có thể là một công cụ mạnh mẽ để cải thiện sức khỏe tâm lý. Bạn có nghĩ rằng việc giáo dục về các bệnh tâm lý như trầm cảm nên được đưa vào chương trình học từ sớm không?